Tijdens het VNG Uitvoeringscongres is de Stand van de Uitvoering Gemeenten 2025 gepresenteerd. Dit onderzoek geeft inzicht in hoe het er in de gemeentelijke uitvoering voor staat: wat gaat goed, waar knelt het en wat hebben gemeenten nodig? De rapportage is input voor gesprek binnen VNG, tussen Rijk en VNG en met onder andere de netwerken en koepels. Doel van die gesprekken is de uitvoering een steviger stem te geven.
Gemeenten waarschuwen in het onderzoek dat grote maatschappelijke opgaven vastlopen door onvoorspelbaar beleid, tijdelijke financiering en tegenstrijdige regels vanuit het rijk. De uitvoering en het vertrouwen van inwoners in de overheid als geheel komen daardoor in de knel, zo blijkt uit de Stand van de Uitvoering 2025.
“Gemeenten boksen het telkens weer voor elkaar, maar we kunnen niet blijven dweilen terwijl de kraan openstaat”, aldus Roel Wever, voorzitter van het College voor Dienstverleningszaken van de VNG bij de presentatie van het rapport in november 2025.
Noodzakelijke voorwaarden
Het rapport wijst 6 voorwaarden aan die noodzakelijk zijn om de overheid weer betrouwbaar te laten functioneren: duidelijke keuzes, structureel beleid, uitvoerbare regels, stabiele financiering, goede samenwerking en gegevensuitwisseling, en investeren in vakmanschap. “Zolang regels blijven veranderen en geld steeds opnieuw moet worden bevochten, kunnen we onze beloftes niet waarmaken”, aldus Wever. “Daarmee komt het vertrouwen van inwoners in de overheid in gevaar.”
Oproep aan het rijk: samen bouwen aan vertrouwen
Gemeenten laten dagelijks zien dat het anders kan: dichtbij, met kennis van de leefwereld en met hart voor inwoners. Wat zij nodig hebben, is een rijk dat hun inzet ondersteunt met stabiliteit, duidelijke kaders en vertrouwen in lokaal vakmanschap.
Wever: “Gemeenten staan klaar, maar we kunnen het niet alleen. Herstel van vertrouwen begint met betrouwbaarheid in de uitvoering. Geef ons de ruimte en de randvoorwaarden om te doen waar we goed in zijn: mensen helpen, problemen oplossen en bouwen aan vertrouwen. Dat lukt alleen als we naast elkaar staan en doen wat we beloven.”
