De voorstellen uit het Manifest van de Utrechtse gemeenten kunnen op de nodige steun rekenen van de provinciale politiek. Dat bleek tijdens het dinsdagavond gehouden verkiezingsdebat van de VNG Utrecht. Met name op het gebied van woningbouw, mobiliteit en bereikbaarheid willen de diverse partijen gemeenten meer en beter ondersteunen.
Wellicht is het debat, dat dinsdag 5 maart werd gehouden in het Utrechtse Huis voor de Provincie, geen plek om kiezers te winnen, zo merkte Maarten Divendal, voorzitter van de VNG Utrecht en burgemeester van De Ronde Venen, bij aanvang op. “Maar het is wel het moment om het vertrouwen van de gemeenten te winnen.”
Want vertegenwoordigers van de Utrechtse gemeenten bleken in groten getale te zijn afgekomen op het verkiezingsdebat, waar de fractievoorzitters van maar liefst 11 provinciale partijen aan deelnamen. In drie blokken konden de provinciale politici, onder leiding van debatleider Elisabeth van den Hoogen, hun licht laten schijnen over de verschillende thema’s zoals die in het Manifest van de Utrechtse gemeenten aan de orde komen.
Economie en klimaat
René Derksen (PVV), Andrea Poppe (SP) en Mieke Hoek (50plus) trapten het debat af met het blok Economie, bedrijvigheid, klimaat en energie. SP en 50plus pleitten wat dat laatste thema betreft voor een eerlijker verdeling van de kosten over burgers en het bedrijfsleven. Nieuwe locaties voor bijvoorbeeld zonneweides en windmolens moeten zoveel mogelijk in overleg met gemeenten worden gekozen. Mieke Hoek merkte in dat kader nog op dat er met name ook aandacht moet komen voor het terugdringen van het energieverbruik. Derksen van de PVV wees op zijn beurt op het openen van meer dan 50 nieuwe kolenmijnen in India en de aanleg van 200 vliegvelden in China. “Wat wij doen doet er niet toe. Hou op met die onzin.”
De drie politici waren het met elkaar eens dat een te rigide stop op het bouwen van nieuwe kantoren en de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen niet juist is. “Meer maatwerk is ook op dit dossier hard nodig”, aldus Derksen. Hoek: “We moeten ook meer kijken naar de combinatie met de aanwezige infrastructuur.” Allen wezen erop dat voor herbestemming van bedrijvigheid, bijvoorbeeld ten gunste van woningbouw, al een provinciaal budget beschikbaar is.
In een reactie zei Huib van Essen van GroenLinks de aanstaande verkiezingen als klimaatverkiezingen te beschouwen, die wat hem betreft gaan leiden tot een veel groenere coalitie, die ook meer geld zal uittrekken voor de ondersteuning van gemeenten bij het ‘vergroenen’. Marc de Droog (D66) gaf aan samen met de gemeenten te willen werken aan de energietransitie, wat volgens hem vooral een ruimtelijk vraagstuk is.
Mobiliteit en bereikbaarheid
Over mobiliteit en bereikbaarheid gingen Arne Schaddelee (CU), Andre van Schie (VVD), Roy Luca (U26) en Huib van Essen (GroenLinks) het debat aan. Volgens Roy Luca had het manifest op dat punt scherper mogen worden aangezet. “Want ik maak ernstige zorgen over de beschikbaarheid van het openbaar vervoer en de bereikbaarheid.” Luca denkt dat met name ouderen in de kleinere kernen te lijden hebben onder het voortdurend schrappen van diensten in het OV. “Gemeenten hebben teveel moeten inleveren.”
André van Schie wees erop dat de VVD bij alle 26 gemeenten langs is geweest en daar in totaal 400 concrete mobiliteitsprojecten heeft opgehaald. “Dat geeft wel aan dat er veel meer moet worden geïnvesteerd in mobiliteit. Als eerste daar waar dat het meest nodig is. Met name de kleinere gemeenten in de provincie moeten we goed bereikbaar houden.”
Arne Schaddelee vond met name de gang van zaken rond de Uithoflijn schandalig. “De zorgen bij veel gemeenten over hoe de provincie met haar financiën omgaat zijn terecht. We moeten het vertrouwen in dat opzicht echt weer terug zien te krijgen.”
Huib van Essen op zijn beurt stelde dat er niet zozeer meer, maar vooral anders moet worden geïnvesteerd. “Steek het geld vooral in de fiets, het vervoermiddel van de toekomst. En in de verbetering van het openbaar vervoer.” Het leidde tot een botsing met de VVD, die van mening is dat met name in de weginfrastructuur moet worden geïnvesteerd.
Ook de PvdA geeft prioriteit aan investeringen in de fietsinfrastructuur, reageerde Rob van Muilekom. Daarbij vindt de PvdA dat de zeggenschap over het OV weer in handen moet komen van de provincie. Dan kan dat meteen gratis worden gemaakt voor mensen met een kleine beurs. “Uit onderzoek is gebleken dat dit voor een bedrag met zes cijfers al te regelen is”, aldus Van Muilekom.
Derk Boswijk wees er namens het CDA op dat ‘gratis’ niet bestaat en dat de provincie tot 2023 niet in staat is iets te veranderen aan het openbaar vervoer, omdat tot dat jaar de concessie is verleend. De gang van zaken rond de Uithoflijn typeerde hij als ‘superwaardeloos’. “Maar we doen ons best om het op te lossen. En als deze eenmaal rijdt wordt het gegarandeerd een succes.”
Woningbouw
Derde thema was de woningbouw in relatie tot het landelijk gebied. Marc de Droog (D66), Rob van Muilekom (PvdA), Bertrick van den Dikkenberg (SGP) en Derk Boswijk (CDA) gingen hierover het debat met elkaar aan. Van den Dikkenberg ageerde vooral tegen de rode contouren, die als een ‘knellende rode riem alle lucht uit de kleine kernen persen’. Volgens hem is het tijd om de contouren los te laten, niet om ongebreideld uit te breiden maar om te bouwen voor de lokale behoefte.
Derk Boswijk vond op zijn beurt dat de rode contouren de provincie Utrecht hebben beschermd tegen de oprukkende verstedelijking. “En dat is erg effectief geweest. We hebben in deze provincie de mooiste natuurgebieden van Nederland.” Nu, met de enorme woningnood in het achterhoofd, is het echter tijd voor een andere benadering. “De nood is te hoog. Daarom vinden we nu dat in de kleinere gemeenten, op beperkte schaal en alleen als daar voldoende draagvlak voor is, de rode contouren kunnen worden losgelaten.”
Marc de Droog van D66 is het daar niet mee eens. “De rode contouren zijn prima, want die dwingen ons creatief te zijn met de beschikbare ruimte.” Dat neemt niet weg dat voor de 160.000 woningen die er nog nodig zijn in de provincie Utrecht gezocht moet worden naar nieuwe, grote bouwlocaties. “Er is binnenstedelijk nog genoeg plancapaciteit tot 2025, daarna droogt het op. En dus moeten we nu ook kijken naar andere locaties: de A12 zone, Amersfoort, Rijnenburg. Die zijn voor ons allemaal bespreekbaar.”
Volgens Rob van Muilekom kan in ieder geval de roep in het Manifest van de Utrechtse gemeenten om als provincie te helpen bij het transformeren van oude bedrijventerreinen tot woningbouwlocaties niet genegeerd worden. “We moeten daarnaast zorgen voor meer woningbouw op de voornaamste knooppunten. En ga vooral ook meer de hoogte in.”
André van Schie (VVD) wees erop dat behalve woningen er ook banen bij moeten komen. “En als er banen bijkomen moet je ook investeren in natuur en cultuur. Het kost veel tijd om ruimtelijke plannen te realiseren. Daarom moeten de plannen bijtijds op de tekentafel liggen, zodat we kunnen gaan bouwen als het nodig is. Iedereen weet dan waar men aan toe is.” Verder toonde ook hij zich een voorstander van het bouwen op de locatie Rijnenburg.
26 bondgenoten
Jorrit Eijbersen, bestuurslid van de VNG Utrecht en wethouder van Bunnik reageerde positief op de standpunten van de provinciale lijsttrekkers. “We wonen en werken in een mooie provincie, maar het water staat ons op steeds meer gebieden aan de lippen. U vindt als provincie in de 26 Utrechtse gemeenten 26 bondgenoten om samen met u aan de slag te gaan. Laten we zo spoedig mogelijk na de verkiezingen met elkaar rond de tafel gaan en samen de juiste besluiten te nemen in het belang van de toekomst van deze provincie.”
Voorzitter Maarten Divendal besloot daarop de bijeenkomst. “Creativiteit mag niet lamgeslagen worden door compromissen. Dat vond ik het mooie en ook verrassende van dit debat: we hebben veel concrete voorstellen gehoord. Wij zijn graag gesprekspartner van provinciale staten en gedeputeerde staten om alles wat er gezegd is de komende vier jaar om te zetten in daden.”
- Lees op deze pagina meer over het Manifest van de Utrechtse gemeenten en de bijdragen die de diverse gemeenten hebben geleverd.
